Rivâyete göre öğrencilerinden biri Mevlâna’ya sormuş.
Efendim, bu dört kapı meselesini ben pek anlayamıyorum. Bana anlayabileceğim bir lisanla anlatır mısınız?
“Şimdi bak, karşı medresede dersini çalışan dört kişi var. Hepsi rahlelerine eğilmiş. Sen git bunların hepsinin ensesine bir şamar at, sonra gel sana anlatayım.”
Adam gitmiş birincinin ensesine bir tokat aşketmiş. Tokadı yiyen derhal ayağa kalkıp arkasını dönmüş ve daha kuvvetli bir tokatla Mevlâna’nın öğrencisini yere yıkmış. Öğrenci dayağı yemiş, geri dönecek ama hocasına itaat var. Yaradana güvenip ikinciye de bir tokat aşketmiş. O da derhal ayağa kalkıp elini kaldırmış. Tam tokadı vuracakken vazgeçip yerine oturmuş. Öğrenci devam etmiş üçüncüye de bir tokat atmış. Üçüncü şöyle bir kafasını çevirip baktıktan sonra çalışmasına devam etmiş. Dördüncü, tokadı yemesine rağmen hiç oralı bile olmadan çalışmasına devam etmiş. Öğrenci Mevlâna’ya dönmüş, olanları anlatmış.
“Birinci; şeriat kapısını geçememiş biri idi. Şeriatta kısasa kısas olduğu için tokadı yeyince kalktı. Aynısını sana iâde etti.
İkinci; tarîkat kapısındadır. Tokadı yeyince o da kalktı tam tokadı iade edecekti ki, tarikat öğretisinde verdiği söz aklına geldi. “Sana kötülük yapana bile iyilik yap.” Onun için döndü, yerine oturdu.
Üçüncü; mârifet kapısına kadar gelmiştir. İyinin ve kötünün tek Yaradan’dan geldiğini bilir, inanır. Yaradan bu kötülüğe hangi iblisi âlet etti diye merakından söyle bir dönüp baktı.
Dördüncü; hakikat kapısını da geçmiştir. Iyinin ve kötünün tek sahibi olduğunu bilir. Onun için dönüp bakmadı bile.”
•Bu hikayeyi okudum ve Doğu öğretileriyle ne kadar benzer olduğunu düşündüm.
Budizm’de 4 Yüce Gerçek vardır. Bunlar:
•Dukkha – Yaşam acı doludur.
•Samudaya – Acıların sebebi cehalet, açgözlülük ve öfkedir.
•Nirodha – Sebeplerin ortadan kalkması, acıların ortadan kalkmasını getirir.
•Magga – Acıların sona ermesinin yolunu Sekiz Aşamalı Asil Yol gösterir.
Mevlana hikayesi Budizm’le benzerlikler taşıyor. İlk öğreti Şeriat kapısı dünyadaki insanların genelini anlatır. 3 boyutlu dünya algısının dışına çıkamazlar, dünyevi karma çalışır. Kişi ne ekerse onu biçer.
İkinci kapı, biraz daha gelişmiş farkındalık düzeyini gösterir. Şiddete şiddete karşılık vermez. Erdemli bir yol izlemeye çalışır.
Üçüncü kapı; Sistem düaliteyle çalışır. İnsan dersini almak için dünya deneyimindedir. Halen dünyevi deneyimlerle sınırlıdır ancak daha derin bir içgörü geliştirir.
Dördüncü kapı; Kişi evrende her şeyin bir olduğunun bilincindedir. Sistemde iyi ve kötü yoktur, duygular yoktur. Her şeyin bir nedeni vardır. Kişi tekamül yolunda akıştadır, sisteme sonsuz güven buradan gelir. Olanda hayır vardır.
Din demek yol demektir. Yollar farklı olsa da ulaşılan güzergah aynıdır. Tüm dinler ve öğretilerin temelde verdiği mesaj aynıdır, onları farklı yorumlayanlar, değiştirenler insanlardır.
Sevgiler 💜